دانشنامه گسترده‌نگاشته‌ای است الفبایی یا موضوعی، كه در قلمرو یك دانش خاص یا موضوعی كلان، از سوی جمعی از صاحب‌نظران دارای صلاحیت در آن دانش یا حوزة موضوعی، مطابق با شیوه‌نامه‌ای مشخص، و با رعایت نصاب علمی و فنّی لازم، تألیف می شود
منو اصلی
فهرست تفصیلی

 

 اشاره

 آن‏چه در پس می آيد، فهرست تفصيلى مقالات دانشنامه امام على(ع) است. در اين فهرست فقط عنوان اصلى(1)، فرعى(2) و فرعی تر(3) استخراج شده است. اعداد در كنارِ عنوان‏هاى مقالات، شماره پياپى هر مقاله و در ذيل آن، شماره جلد و صفحه آن است.

  جلد اول


    1. عقل و معرفت عقلى / رضا برنجكار

    (9 - 46 / 1)

 

 مقدمه   11

 عقل در لغت و اصطلاح   12

 جايگاه عقل در ذات انسانى   14

 عقل در مقابل شهوت و هواى نفس و جهل   16

 كدام عقلانيت؟   20

 

 معانى و اطلاقات عقل   21

    1. كاركرد نظرى عقل   22

    2. كاركرد عملى عقل   23

    3. كاركرد ابزارى عقل   24

    4. اطلاقات عقل عملى   26

 عقل و اخلاق   29

 عقل و دين   34

 عقل و علم   36

 عقل طبع و عقل تجربه   39

 درجات عقل و ارتباط آن با اراده   41

 عقل و رشد سِنى   42

 كتابنامه   44

 

    2. قلب و معرفت قلبى / محمدتقى فعالى

    (47 - 88 / 1)

 قلب در لغت   49

 قلب در قرآن   52

 قلب در عرفان   60

 سخنان امام على(ع)   61

 اهميت قلب   63

 ماهيت قلب   66

 ويژگی هاى احساسى قلب   66

    زاكيه )بالنده و رشيد(   66

    انمياث )ذوب شدن و محو گشتن(   66

    خشوع   67

    حب دنيا   67

 ويژگی هاى ادراكى قلب   69

    بهره‏مندى از لب   69

    بهره‏مندى از اُذُن   70

    بهره‏مندى از سمع   71

    بهره‏مندى از يقين   71

    مألوس )زوال عقل(   72

 ابعاد ديگر قلب   73

    1. افعال   73

    2. استعمال   73

    3. تشاجر )دشمنى(   73

 ارتباط قلب و زبان   75

 درك حق   76

 ارتباط قلب و ايمان   77

 ظرفيت قلب   79

 واقعيت قلب   80

 مرگ و زندگى قلب   82

 بُعد اجتماعى قلب   84

 سنت‏ها   85

 نتيجه‏گيرى   86

 كتابنامه   87

 

    3. فطرت و معرفت فطرى / سيد محسن ميرباقرى

    (89 - 116 / 1)

 

 مقدمه   91

 فطرت در لغت   92

 فطرت در كتاب و سنت   92

    يك. فطرت موجودات   93

    دو. فطرتِ انسان   94

 فطرت و دين   95

 فطرى بودنِ توحيد   103

    گواهى سرشت الهى انسان به توحيد   103

    فطرى بودنِ معرفت   106

    عالم »ذر« در روايات   107

    عالم »ذر« در قرآن   108

 كتابنامه   115

 

 

    4. وحى و معرفت وحيانى / محمدباقر سعيدى روشن

    (117 - 162 / 1)

 

 مقدمه   119

 چيستى و انواع وحى   121

    واژه وحى در قرآن   122

    انتساب به خدا، هويت وحى تشريعى   127

    دشواری هاى مبنايى   131

 هستی شناسى و امكان وحى   131

    علل ستيز با وحى   133

    ضرورت وحى تشريعى   135

    فرشتگان وحى   140

    مهبط و مقصد وحى   142

    خود وحى يا تعبير وحى   142

    وحى و عقل   148

    استمرار يا ختم وحى؟   156

 كتابنامه   161

 

    5 . قرآن‏ شناسى / علی نقى خدايارى

    (163 - 228 / 1)

 

 مقدمه   165

 اوصاف و ويژگی هاى قرآن   165

    1. كلام خدا و جلوه‏گاه او   165

    2. سند نبوت   167

    3. كتاب هدايت   168

    4. حكمت جاويد   171

    5 . دسته‏بندى آموزه‏هاى قرآن   173

       1 - 5. آموزه‏هاى ارشادى   173

       2 - 5. آموزه‏هاى تذكرى   174

       3 - 5. آموزه‏هاى تعليمى )تعبدى(   176

    6. مراتب معارف قرآن   176

    7. جامعيت   179

    8 . داورى   181

    9. هماهنگى و سازگارى درونى   184

    10. همراهى قرآن و عترت   187

       الف. حجت خدا   188

       ب. يادگار پيامبر   188

       ج. مايه كمال دين   190

       د. دلالت متقابل   191

       ه . اهل‏بيت(ع) آموزگاران قرآن   192

 علوم قرآن   195

    1. ناسخ و منسوخ   195

    2. تفسير به رأى   197

    3. محكم و متشابه   199

    4. تأويل و راسخان در علم   202

       1 - 4. تأويل   203

       2 - 4. راسخان در علم   206

    5 . بخش‏هاى قرآن   209

    6. فضايل و خواص قرآن   210

 وظايف امت در برابر قرآن   211

    1. فراگيرى   211

    2. قرائت   213

       1 - 2. ترغيب به قرائت   213

       2 - 2. آداب و احكام قرائت   214

    3. حفظ   218

    4. استماع   219

    5 . عمل و تمسك   220

    6. غربت قرآن   222

 كتابنامه   225

 

    6. روش تفسير قرآن / محمد مرادى

    (229 - 284 / 1)

 پيش‏گفتار   231

 مقام تفسيرى امام على(ع)   232

 مقام تفسيرى على(ع) از زبان پيامبر(ص)   233

 مقام تفسيرى امام على(ع) از زبان خود   235

 سخن معصومان(ع)، صحابه و... درباره آراى تفسيرى على(ع)   237

 نيازمندى قرآن به تفسير   241

 شرايط تفسير در نگاه على(ع)   244

 سيره امام على(ع) به مثابه روش تفسير   250

 روش‏هاى تفسير قرآن   251

    1. تفسير قرآن با قرآن   254

    2. تفسير نقلى   256

    3. تفسير معناشناختى   261

    4. تفسير عقلى - اجتهادى   266

       يك. تطبيق و تعيين مصداق   267

       دو. توسعه مفهومى و الغاى خصوصيت   272

       سه. تحليل مفاهيم   274

 كتابنامه   278

 

    7. تاريخ و معرفت تاريخى / رضا داورى اردكانى

    (285 - 312 / 1)

 

 مقدمه   287

 تاريخ و عبرت در كلمات و سيره امام على(ع)   288

    1. كيست كه دل عبرت‏بين دارد؟   289

    2. چرا و چه وقت پيامبران مبعوث می شوند؟   294

 كتابنامه   312

 

    8 . هستی شناسى / حميد پارسانيا

    (313 - 344 / 1)

 

 هستى در تفكر اسلامى   315

 تاريخ تكوين علوم اسلامى   316

 نخستين منابع   317

 درخشش على(ع)   317

 آموزه‏هاى نظرى و كلامى على(ع)   318

 داورى فلسفى   319

 قطب دايره عرفان   321

 سرچشمه جريان‏هاى علمى   322

 مسائل و محمولات وجودشناختى   323

 محمولات كلامى، فلسفى و عرفانى   324

 افاضات كلامى على(ع)   325

 افق فهم متكلمان   326

 مفاهيم فلسفى در كلام على(ع)   327

 وحدت و تشكيك   329

 انديشه و شهود   331

 خورشيد بی غروب   333

 گنج پنهان   334

 حجاب‏هاى نورانى   336

 سلطان عزت   338

 هستى نامتناهى   339

 ظهور و تجلى   341

 كتابنامه   344

 

    9. خلقت / احمد عابدى

    (345 - 372 / 1)

 

 بررسى واژه خلقت   347

 اهميت موضوع خلقت در اديان الهى   348

 آفرينش مجردات   349

    مخلوق نخستين   349

 احكام مجردات   354

 آفرينش ماديات   355

    آفرينش آسمان   356

    آفرينش زمين   361

    دحو الارض   362

    آفرينش آدم   363

 احكام كلى آفرينش   365

    1. قانونمندبودن فعل الهى   365

    2. خلقت، نشانه تدبير الهى   366

    3. خلقت براى عبادت   367

    4. حدوث خلقت   368

    5 . آينه و آيت بودن خلقت   368

    6. مقصود خلقت   369

 كتابنامه   370

 

 

    10. حقيقت دنيا / حسن‏على علی اكبريان

    (373 - 404 / 1)

 

 1. منابع شناخت دنيا   375

    1 - 1.دين   375

    2 - 1. دنيا   376

 2. موانع شناخت دنيا   378

    1 - 2. عشق به دنيا   378

    2 - 2. دل بستن به زيور دنيا   380

    3 -2. فراموشى مرگ و آرزوهاى دراز   381

 3. رفع موانع شناخت   383

    1 - 3. زهد   383

    2 - 3. عبرت   385

       1 - 2 - 3. احوال گذشتگان   385

       2 - 2 - 3. دگرگونی ها   386

 4. حقيقت دنيا   386

    1 - 4. غايت دنيا   387

       1 - 1 - 4. هدف فاعل   387

       2 - 1 - 4. هدف فعل   388

    2 - 4. هدف از آفرينش دنيا   388

       1 - 2 - 4. هدف از آفرينش انسان در دنيا   389

       2 - 2 - 4. هدف انسان در دنيا   390

    3 - 4. اجزا و پديده‏هاى دنيا   390

 5. ارزش دنيا   392

    1 - 5. ارزش ذات دنيا   393

    2 - 5. ارزش دنيا از حيث ارتباط آن با انسان   393

    3 - 5. ارزش دنيا از حيث ارتباط انسان با دنيا   395

 6. سنت‏هاى دنيا   398

    1 - 6. مقدمه   398

    2 - 6. دگرگونى احوال دنيا   399

       1 - 2 - 6. مغرور نشدن به راحت‏هاى دنيا   400

       2 - 2 - 6. دلسرد نشدن از سختی هاى دنيا   400

       3 - 2 - 6. بی ارزشى دنيا نزد خداوند   400

       4 - 2 - 6. تذكر بهشت و جهنم   400

    3 - 6. استدراج و امهال   401

 كتابنامه   403

 

    11. دين و دنيا / حسن‏على علی اكبريان

    (405 - 464 / 1)

 

 مقدمه   407

    1. دين   407

       مقدمه   407

       معانى دين   408

       مقصود از دين در اين نوشتار   411

    2. دنيا   412

       معانى دنيا و مراد از آن در اين نوشتار   412

       پرسش اصلى اين نوشتار   413

 ارتباط دين )محتواى دين( با دنيا   414

    مقدمه   414

    هدف دين در دنيا   414

       ديدگاه‏هاى كلى   415

       انديشه امام على(ع)   417

       ديدگاه امام على(ع) در هر يك از اين مبانى   423

    استقراى حوزه‏هاى دخالت دين در دنيا   430

       تبيين روش   430

       اشكال نخست   431

       اشكال دوم   432

 دنيادارى دينى و غير دينى   435

    1. دنيادارى دينى   435

       الگوى دينى مصرف و بهره‏مندى از دنيا   438

       الگوى دينى كار و ثروت   448

       نگاهى ديگر به دنيادارى دينى   455

    2. دنيادارى غير دينى   456

       مشغول شدن به دنيا و غفلت از آخرت   456

       ترجيح دنيا بر آخرت   457

       استفاده از دين براى رسيدن به دنيا   458

       جدال براى تصاحب دنيا   459

       حاكم نبودن فداكارى و عشق و خيرانديشى در روابط   459

       خشنودى و اندوه از دنيا   460

       غفلت و سرگردانى   461

       ضعف در برخورد با مشكلات و ناگواری هاى دنيا   461

 كتابنامه   463

عنوان
آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 1529
 کل بازدید : 657325
 بازدیدکنندگان آنلاين : 12
 زمان بازدید : 0/2656
اوقات شرعی