نقدی بر دایرة المعارف شجره ی آل رسول صلی الله علیه و آله -۱۲۰

عنوان مقاله : نقدی بر دایرة المعارف شجره ی آل رسول صلی الله علیه و آله -۱۲۰ نویسنده : میرمحمدی ، حمیدرضا منبع :

آینه پژوهش۱۲۷ ، سال بیستم ، شماره ۱، فروردین و اردیبهشت ۱۳۹۰

قسمتی از متن مقاله :

دائرة المعارف شجره آل رسول(ص) به بیان شجره طیبه در انساب سلسله سادات شیخ شبان در ایران و ذریه امازاده میربهاءالدین محمد(ص) و امامزاده سید میر اسحاق زین الدین (ع) می پردازد. نویسنده در مقاله حاضر ابتدا کتاب و بخش های آن را معرفی می نماید. سپس با بیان باب های مختلف کتاب و نقطه قوت کار، مشکلات تنظیم و ارائه مطالب را از سوی نویسنده کتاب، در بوته نقد و بررسی قرار گرفته است.

دانلود مقاله : نقدی بر دایرة المعارف شجره ی آل رسول صلی الله علیه و آله -۱۲۰

معرفی و نقد نرم‌افزار دانشنامه وقف – ۱۰۹

عنوان مقاله : معرفی و نقد نرم‌افزار دانشنامه وقف – ۱۰۹
نویسنده : سرخه ای،احسان
منبع :

مجله وقف میراث جاویدان » تابستان ۱۳۸۹ – شماره ۷۰ (از صفحه ۲۰۳ تا ۲۱۲)


قسمتی از متن مقاله :

امروز کمتر شهر یا روستایی است که‌ در آن آثاری گرانقدر از میراث پیشینیان‌ در قالب وقف و موقوفات برجای نمانده‌ باشد.در مناطق گوناگون هر قدر دین و معنویت حضور بیشتری داشته،انگیزه‌ و تنوع وقف و گسترهء موضوعات و مصارف آن از فراوانی بیشتری برخوردار بوده است.

بررسی و معرفی فرهنگ غنی اسلامی‌ بدون مراجعه و استفاده از منابع و مآخذ اصیل و معتبر در هر حوزه غیر ممکن‌ است.بسیار دیده می‌شود که برخی برای‌ نشان دادن ارزش و اهمیت سنتی نیکو و تراثی علمی است،به شیوهء موعظه و خطابه متوسل می‌شوند و یا آنکه بدون‌ رجوع به مدارک و اسناد فقط به تعریف‌ و تحسین می‌پردازند.این امر کوشش‌ آنان را بی‌ارزش و بی‌فایده می‌سازد و گاه‌ موجب انحراف از غرض اصلی شریعت‌ از آن موضوع می‌گردد.

نرم‌افزار کتابخانهء وقف،در پی آن‌ است که با ارائهء کتاب و مقالات متعدد اندیشمندان جهان اسلام و آنچه پیشینیان‌ در زمینهء وقف و آداب و سنت و احکام‌ آن نگاشته‌اند،مجموعهء این تلاش‌ها را در اختیار محققان و علاقه‌مندان قرار دهد و این مطلب را به اثبات رساند که‌ وقف اسلامی،ریشه در آیات قرآن و سنت پیامبر اکرم صلّی اللّه علیه و آله و روایات و سیرهء ائمهء معصومین علیهم السّلام دارد و دارای پشتوانه‌ای‌ غنی از قوانین و احکام و آداب است.


دانلود مقاله : معرفی و نقد نرم‌افزار دانشنامه وقف – ۱۰۹

نقدی بر مقاله علی ابن ابی‌طالب در دائرة‌المعارف اسلام- ۱۰۰

عنوان مقاله : نقدی بر مقاله علی ابن ابی‌طالب در دائرة‌المعارف اسلام- ۱۰۰
نویسنده : هدایت پناه، محمدرضا
منبع :

مجله حوزه و دانشگاه » بهار ۱۳۸۰ – شماره ۲۶ (از صفحه ۱۶۰ تا ۱۹۸)


قسمتی از متن مقاله :

نوشتار حاضر نقد مقاله علی بن ابی طالب نوشته وگسیا وگلی یری است که در دائرة‏المعارف اسلام به چاپ رسیده است. چهره ‏ای که از علی(ع) در این مقاله ترسیم شده، غیرواقعی و تحریف شده است. در تمام مقاله، سه محور اساسی درباره شخصیت سیاسی ـ مذهبی علی(ع) مورد تأکید و توجه مؤلف قرار گرفته است:

الف) علی(ع) و خلفا؛ ب) علی(ع) و مواجهه با مخالفان؛ ج) علی(ع) و کفایت لازم سیاسی و اجتماعی برای حل مشکلات حکومت.

در قسمت اول، نویسنده می‏ کوشد تا سیاست علی(ع) را در مواجهه با خلفا سیاستی کاملاً خصمانه نشان دهد؛ به گونه ‏ای که خواننده تصور می‏ کند علی(ع) کاری جز مانع تراشی و منازعه با خلفا نداشته و به هنگام شورش بر عثمان، نه تنها از شورشیان حمایت کرده، بلکه رهبری آنان را نیز بر عهده داشته است. بر این اساس، مؤلف کار او را در پذیرش خلافت از طرف این گروه، تخطئه کرده است.

در قسمت دوم، سیاست علی(ع) را در مواجهه با مخالفان حکومتش سیاستی خشن، افراطی و برآمده از خصوصیات اخلاقی او نشان داده است. از طرف دیگر کوشیده تا مطالبات دشمنان او را تا حد ممکن محق جلوه دهد.

در بخش سوم، نویسنده به مناسبت‏ های مختلف نشان داده که علی(ع) کفایت لازم سیاسی را برای اداره حکومت و حل مشکلات نداشته، به ‏گونه‏ ای که خود از تصمیمات و اقداماتش پیوسته پشیمان می‏ شده است.


دانلود مقاله : نقدی بر مقاله علی ابن ابی‌طالب در دائرة‌المعارف اسلام- ۱۰۰

ترجمه و نقد مقاله «کلام اسلامی» از دائرة المعارف راتلج -۹۷

عنوان مقاله : ترجمه و نقد مقاله «کلام اسلامی» از دائرة المعارف راتلج -۹۷ نویسنده : افضلی ، جمعه خان منبع :

معارف عقلی ، شماره ۷ ، پاییز ۱۳۸۶،‌صفحه ۱۳۳ الی ۱۵۵

قسمتی از متن مقاله :

نگارنده در این نوشتار با پرداختن به تاریخچه کلام اسلامی ، موضوع های عمده کلامی و روش علم کلام را نیز گوشزد می کند. بدین منظور ، نخست تعریفی از علم کلام ارائه می کند، سپس به پیدایش این علم و جریان های عمده ای که بعدها در ان پدید آمدند و اندیشه های این جریان ها می پردازد. سرانجام با تبیین روش علم کلام ، درباره نیاز امروز جامعه اسلامی به علم کلام سخن به میان می آورد.

در این میان، نویسنده که فردی سنی مذهب است، ادعاهایی را درباره مکتب تشیع و باورهای آن مطرح می سازد که خالی از مناقشه نیست . وی در این نوشتار ادعاهایی دارد که از جمله آنها این است: شیعه پس از جنگ صفین پدید آمد؛ علم کلام تا پیش از معتزله مطرح نبوده است ؛ نیز شبعه امامت را امر نقلی می داند و مانند آن …!

این ادعاهای واهی که نه تشیع اصیل‌آن را می پذیرد و نه یک ناظر آگاه بی طرف، دری ک مأخذ به اصطلاح معتبر مطرح گردیده است که شاید خوانندگان مطالب آن را امری پذیرفته شده تلقی کنند.

دانلود مقاله : ترجمه و نقد مقاله «کلام اسلامی» از دائرة المعارف راتلج -۹۷

ترجمه و نقد مدخل «بسمله» در دائرة المعارف قرآن – ۹۶

عنوان مقاله : ترجمه و نقد مدخل «بسمله» در دائرة المعارف قرآن – ۹۶
نویسنده : رضی بهابادی، بی بی سادات جوانی، حجت الله
منبع :

مجله تحقیقات علوم قرآن وحدیث » فروردین ۱۳۸۵ – شماره ۵ (از صفحه ۱۳۳ تا ۱۵۳)


قسمتی از متن مقاله :

مقالهء«بسمله»، (Basmala) تألیف ویلیام.ا.گراهام یکی از مقالات‌ دائرة المعارف قرآن‌ (EQ) است.ما برای آشنایی با شیوهء تحلیل و بررسی مفاهیم قرآنی‌ در این دائرة المعارف به ترجمهء این مقاله پرداخته و در پانوشت برخی مطالب رامستند ساخته‌ایم.مطالبی را که در این جستار نقد و تصحیح کرده‌ایم عبارت‌انداز:

۱٫اللّه،رحمن، رحیم ترکیبی از تأثیر عقاید یهود در مسیحی و کفار جزب عربستان است؛

۲.شیعیان در نماز بسمله را آهسته می‌خوانند؛

۳٫تمام علوم در چهار کتاب حدیثی شیعه مندرج و علوم آن‌ها در قرآن است؛

۴٫حدیث انس که من با رسول خدا،ابوبکر،عمر،عثمان نماز گزاردم و نشنیدم هیچ یک از آن‌ها بسم اللّه را قرائت کنند.

همچنین در پاورقی توضیحاتی راجع به علت اختلاف مکاتب بر سر قرائت بسمله،اسم‌ اعظم بودن بسمله آورده‌ایم.بررسی حدیث«انا النقطة:التی تحت الباء»از نکات در خور توجه پانوشت‌هاست.


دانلود مقاله : ترجمه و نقد مدخل «بسمله» در دائرة المعارف قرآن – ۹۶

بررسی مسئله تحریف قرآن در دائرة المعارف قرآن لایدن – ۹۲

عنوان مقاله : بررسی مسئله تحریف قرآن در دائرة المعارف قرآن لایدن – ۹۲
نویسنده : حقانی، سکینه اسکندرلو، محمد جواد
منبع :

مجله قرآن پژوهی خاورشناسان » پاییز و زمستان ۱۳۸۷ شماره ۵ (از صفحه ۳۹ تا ۴۸)


قسمتی از متن مقاله :

یکی از شبهات وارده به قرآن از سوی مستشرقان،شبهه تحریف قرآن می‌باشد. برخی از مستشرقان نظیر«جوین بل»،«جان برتون»،«جوردن دارنل نیوبای»،«شری‌ لویین»،با نگارش مقالاتی با این عنوان(تحریف)یا عناوین دیگر مسئله تحریف قرآن‌ را در دائرة المعارف قرآن لایدن مطرح نموده‌اند.اینان با استناد به روایات ضعیف- حشویه اهل سنت و اخباریون شیعه-به اثبات این مطلب در این دائرة المعارف جهانی‌ پرداخته‌اند.از جمله مواردی که این دسته از مستشرقان آنها را دستاویز خویش برای‌ تردید در وثاقت قرآن قرار داده‌اند،می‌توان این موارد را بیان نمود:حذف سوره‌های‌ خلع و حفد و آیه رجم و آیاتی از سوره‌های احزاب،توبه و نور از مصحف کنونی،از بین رفتن بخش‌هایی از قرآن در جنگ یمامه.در این مقاله آرای این مستشرقان بررسی‌ و نقد شده و تحریف نشدن قرآن به اثبات رسیده است.


دانلود مقاله : بررسی مسئله تحریف قرآن در دائرة المعارف قرآن لایدن – ۹۲

نقد دائرة المعارف قرآن لیدن بر اساس آراء و مبانی شیعه – ۸۹

عنوان مقاله : نقد دائرة المعارف قرآن لیدن بر اساس آراء و مبانی شیعه – ۸۹
نویسنده : مودب ، سیدرضا موسوی مقدم، سید محمد
منبع :

فصلنامه علمی- پژوهشی شیعه شناسی » پاییز ۱۳۸۷ – شماره ۲۳ (از صفحه ۱۰۵ تا ۱۴۴)


قسمتی از متن مقاله :

یکی از جدیدترین آثاری که خاورشناسیان و قرآن پژوهان غیر مسلمان درباره قرآن ومعارف والای آن در سال های اخیر تدوین نموده اند، دائرة المعارف قرآن لیدن است. این دائرة المعارف طبق بیان سرویراستار آن ، خانم جیم دمن مک اولیف دارای هزار مدخل بوده و از سال ۲۰۰۰ میلادی تا کنون پنج جلد آن انتشار یافته است. نویسندگان قرآن پژوه این دائرة المعارف، نظرات و دیدگاه های متفاوتی درباره موضوعات قرآنی نظیر مصدر قرآن، تاریخ جمع و تدوین آیات،‌ ادبیات و ساختار قرآن ، تحریف قرآن، و معارف و محتوای قرآن کریم ابراز کرده اند که در برخی موارد ، اصول و مبانی شیعه را مورد هجمه قرار داده، اظهارنظرهای بی پایه و اساس و غیر عالمانه ای را بیان داشته اند.

لذا این مقاله برآن آست با رعایت اصل انعظاف و واقع نگری ، به نقد علمی و محققانه دیدگاه های خاور شناسان و نویسندگان دائرة المعارف قرآن لیدن بر اساس آرا و مبانی شیعه بپردازد تا سهمی در تبدیل فضای تاریک اتهام به فضای روش واقع نگری جامعه بشری به این کتاب آسمانی داشته باشد.


دانلود مقاله : نقد دائرة المعارف قرآن لیدن بر اساس آراء و مبانی شیعه – ۸۹

تصویر امامان شیعه در دائرة المعارف اسلام – ۸۶

عنوان مقاله : تصویر امامان شیعه در دائرة المعارف اسلام – ۸۶
نویسنده : سلیم گندمی، حمید
منبع :

مجله سفینه » زمستان ۱۳۸۵ – شماره ۱۳ (از صفحه ۱۵۷ تا ۱۶۲)


قسمتی از متن مقاله :

این دائرة‏المعارف از مهم‏ ترین و معروف‏ ترین دائرة‏المعارف‏ های موضوع اسلام به زبان انگلیسی است که در مقاله ‏ها و مدخل‏های زیادی به عقاید و آموزه‏ های شیعی از جمله آموزه‏ی امامت و امامان شیعه پرداخته است.

مؤسّسه‏ ی شیعه‏ شناسی در یک اقدام علمی و پژوهشی، تلاش کرده است تا در مرحله‏ ی اوّل نقص‏ها و کاستی‏ های این نوشته‏ ها و مقاله‏ ها را مشخّص و سپس آن‏ها را نقّادی و تصحیح کند. لذا مدخل‏ های مرتبط با شیعه و آموزه‏ های شیعی را از این دائرة‏المعارف استخراج و ترجمه کرده و در بوته‏ی نقد و بررسی قرار داده است.

در این پروژه‏ی تحقیقاتی، مدخل‏ های مربوط به چهارده‏ معصوم علیهم‏ السلام با عنوان «تصویر امامان شیعه در دائرة‏المعارف اسلام» ترجمه و نقد و منتشر شده و جلد دوم شامل ترجمه، نقد و بررسی مدخل‏ های مرتبط با پیامبر بزرگوار صلی‏ الله‏ علیه‏ و‏آله‏ وسلم و حضرت صدّیقه‏ ی طاهره فاطمه‏ ی زهرا سلام‏ اللّه‏ علیها خواهد بود.


دانلود مقاله : تصویر امامان شیعه در دائرة المعارف اسلام – ۸۶

نقدی بر دانشنامه قرآن و قرآن پژوهی – ۷۷

عنوان مقاله : نقدی بر دانشنامه قرآن و قرآن پژوهی – ۷۷
نویسنده : هدایتی ، علیرضا
منبع :

مجله کتاب ماه دین » آذر ۱۳۷۷ – شماره ۱۴ (از صفحه ۱۵ تا ۱۸)


قسمتی از متن مقاله :

«دانشنامه قرآن و قرآن پژوهی»که به ۱۹ مقوله قرآنی‏ پرداخته است به تعبیر جناب آقای خرمشاهی در پیشگفتار «یک اثر مرجع جمع و جور و مشتمل بر ۳۶۰۰ مقاله است» که«نیمی از آن از معارف و مفاهیم و اصطلاحات خود قرآن‏ است،و نیمی درباره قرآن»که«عالما و عامدا طبق ذوق و توقع همگان تنظیم و تدوین شده است»تا«مرجعی مفید و خواندنی برای همگان»باشد،و البته در تحقق این امر به‏ موفقیت هایی دست یافته است.اما گر چه نفس عرض کردن‏ یک دانشنامه با مشخصات یاد شده در باب قرآن کاری نو و ارزشمند است و نویسندگان محترم مقالات،خصوصا جناب‏ آقای خرمشاهی که عهده‏ دار ساماندهی این امر بوده‏ اند، بر اساس نیت خالصانه خویش مأجورند، باید بدین نکته مهم‏ اشاره کرد که چون قرآن کاملترین کتاب از نزد کمال مطلق‏ است هر آنچه در باب آن نوشته می‏ شود نیز باید در حد توان‏ بشری کامل باشد وجود اشکال های فراوان که یا ناشی از شتاب در کار است،یا عدم تسلط برخی نویسندگان بر فن‏ موضوع مقاله خود، یا ناآشنایی با آئین نگارش فارسی به هیچ‏ روی توجیه بردار نیست.کاش عنوان کتاب نیز به جای‏ «دانشنامه» یکی از همان عناوینی در نظر گرفته می‏ شد که‏ در پیشگفتار جناب آقای خرمشاهی ذکر شده است تا دست‏ کم از گرانی بار اشکالها اندکی می‏ کاست.

به هر روی،آنچه به نظر خوانندگان محترم می‏ رسد فهرست گون ه‏ای از برخی اشکال های موجود در کتاب است که‏ در پی یک بررسی اجمالی رخ نموده است.امید آنکه‏ پدید آورندگان محترم دانشنامه،که این نقد البته از ارزش‏ کارشان و نیز اجرشان نخواهد کاست،با باز نگری در اثر و رفع‏ اشکال های موجود و عرضه مجدد کتاب،چشم مشتاقان معارف‏ قرآنی را روشن سازند.


دانلود مقاله : نقدی بر دانشنامه قرآن و قرآن پژوهی – ۷۷

نقدی بر دائره المعارف اساطیر و آیین های باستانی جهان – ۷۶

عنوان مقاله : نقدی بر دائره المعارف اساطیر و آیین های باستانی جهان – ۷۶
نویسنده :
منبع :

مجله کتاب ماه کلیات » آبان ۱۳۹۰- شماره ۸ (از صفحه ۱۲ تا ۱۸)


قسمتی از متن مقاله :

با توجه به اینکه از مقدمه و سخن ناشر چنین برمی آید که کار پژوهش و تدوین اتمام یافته است، در هیچ جای کتاب ذکری از اینکه کل کار چند جلد خواهد بود ، به میان نیامده است.

از اطلاعات نشر در صفحه مقابل سخن ناشر چنین برمی آید که انجام این کار دائرة المعارف فعالیتی گروهی بوده است، اما نقش افراد در این اثر مشخص نیست . آنچه در این میان در یک کتاب مرجع جایش خالی است حضور ویراستاران و سرویراستار است، که این دائرة المعارف فاقد آن است . تبعات چنین عدم حضوری( فقدان ویراستار ) در آنچه در پی این نوشتار به عنوان نقد نوشتار خواهد آمد، بیشتر روشن خواهد شد.

ناشر محترم در سخن ناشر نوشته اند که: «دائرة المعارف اساطیر و آیین های باستانی جهان» نخستین دائرة المعارف مصور اساطیر و آیین ها به زبان فارسی است. باید عرضص کنم با توجه به آنچه در قفسه کتابخانه ها در حوزه اساطیر به زبان فارسی موجود است لزومی بهبیان چنین ادعائی نیست


دانلود مقاله : نقدی بر دائره المعارف اساطیر و آیین های باستانی جهان – ۷۶