دانشنامه نگاری و پژوهش -۱۸

عنوان مقاله : دانشنامه نگاری و پژوهش -۱۸
نویسنده : آذرنگ، عبدالحسین
منبع :

مجله کتاب ماه کلیات » فروردین ۱۳۸۸ – شماره ۱۳۶ (از صفحه ۸۸ تا ۹۱)

 


قسمتی از متن مقاله :

بنیهء علمی و فنی در ایران به‏ طور اعم،و در زمینهء دانشنامه‏ نگاری به‏ نحو اخص محدود است.نیروهای‏ دانشنامه‏ نگار حرفه‏ ای هم طبیعتا به یک دانشنامهء اصلی‏ تعلق اصلی دارند و با دانشنامه‏ های دیگر همکاری می‏ کنند و به همین دلیل اگر مقاله‏ های دانشنامه‏ نگاران حرف ه‏ای را دنبال کنید،خواهید دید که مقاله‏ های اصلی و برجستهء آنها در دانشنامه‏ های اصلی شان چاپ می‏شود و مقاله‏ های درجهء بعد یا رونویسی و خلاصه شده،در دانشنامه‏ های دیگر،ازاین‏ روبا تکرار بی‏ فایده‏ ای روبه‏ روییم که فایده‏ ای علمی در آن نیست‏ و بر مجموعهء دانسته‏ های ما چیزی نمی‏ افزاید.انگار مجموعهء ورق ثابتی را بگیرند و آنها را با آرایش‏ها و ترتیبات مختلف‏ به صورت‏های متفاوت بچینند.

دانشنامه‏ هایی را هم‏ اکنون در ایران منتشر می‏ شود، به چند دسته می‏توان تقسیم کرد:۱٫تألیف؛۲٫ترجمه‏ ای؛ ۳٫تألیفی-ترجمه‏ ای؛۴٫گردآمده از اطلاعات منتشرشدهء موجود،بدون هیچ‏گونه نقادی و بررسی.به دستهء چهارم فعلا نمی‏خواهم نام دیگری بدهم،اما اگر بخواهیم بحث را فنی‏ تر دنبال کنیم،دربارهء دسته‏ بندی و نام گذاری،اعمال دقت‏ های‏ دیگر لازم است که در جای خود باید مطرح شود.دربارهء دانشنامه‏ های صرفا ترجمه‏ ای هم در اینجا بحثی ندارم.

به گمانم پرسش‏ های مهم و تعیین‏ کننده دربارهء دانشنامه‏ ها اینهاست:آیا در دانشنامه‏ های تألیفی،حاصل پژوهش/ تحقیق‏۲باید به خواننده منتقل شود یا حاصل بررسی/ مطالعه‏۳،یا هردو؟و آیا دانشنامه‏ ها تولید کنندهء علم هستند یا مصرف کنندهء علم؟آیا دانشنامه‏ های موجود در روند تولید علم تأثیر می‏گذارند،یا با مصرف یافته‏ ها و داده‏ های موجود، به گسترش شبه علم،به ایجاد توهم علمی،یا داشتن دانش‏ کلان کمک می‏کنند؟و آیا در بیست و چند سال گذشته‏ که حرکت وسیع دانشنامه‏ نگاری در ایران آغاز شده است، اگر بررسی دقیقی از مقاله‏ های تألیفی،یا مدعی تألیف،در دانشنامه‏ ها به عمل آید،معلوم نخواهد کرد که چه تعدادی‏ از مؤلفان مقاله‏ ها،محققان صاحب‏ نظری هستند که با تألیف‏ خود به دانشنامه‏ ها اعتبار علمی-پژوهشی بخشیده‏ اند،و چه‏ شماری از راه نوشتن برای دانشنامه‏ ها نام و آوازه‏ای برای خود کسب کرده‏ اند؟


دانلود مقاله : دانشنامه نگاری و پژوهش -۱۸

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید